İtalyan diploması almak istiyor ama Türkiye’deki işinizi ya da düzeninizi bırakamıyorsanız, aklınıza ilk gelen seçenek İtalya’nın online üniversiteleri olabilir. İtalya’da bunlara “università telematiche” deniyor. Bu yazıda İtalya Üniversite ve Araştırma Bakanlığı’nın (MUR) tanıdığı 11 telematik üniversiteyi ve 2026/27 programlarını anlatıyoruz. En önemli konu olan Türkiye’de denkliği de resmî metinlere dayanarak açıklıyoruz.

İnfoyed Yurt Dışı Eğitim 2010’dan bu yana, yani 16 yıldır öğrencileri yurt dışındaki üniversitelere yönlendiriyor. Bu yazı bir karar rehberi. Telematik üniversite bazı öğrenciler için akıllıca bir seçim, bazıları için ise yanlış bir yol.

Telematik üniversite nedir?

MUR’un tanımına göre telematik üniversiteler 2000’li yıllardan itibaren kuruldu. Lisans, yüksek lisans ve doktora programlarını e-learning ile veriyorlar. Yüz yüze yapılması zorunlu olan tek şey dönem sınavları ve bitirme sınavı (tez savunması). MUR’a göre bugün 11 telematik üniversite var ve hepsi özel hukuk kurumu (di diritto privato), yani devlet üniversitesi değil.

#Resmî adıŞehirKuruluş yılı
1Università Telematica degli Studi “IUL”Firenze—
2Università Telematica “e-Campus”Novedrate (Como)2006
3Università Telematica “Giustino Fortunato”Benevento2006
4Università Telematica “Guglielmo Marconi”Roma2004
5Università Telematica Internazionale “Uninettuno”Roma2005
6Università Telematica “Leonardo da Vinci” (UNIDAV)Torrevecchia Teatina (Chieti)2004
7Università Telematica “Niccolò Cusano”Roma2006
8Università Telematica “Pegaso”Napoli2006
9Università Telematica “San Raffaele” RomaRoma2006
10Università Telematica “UNITELMA Sapienza”Roma2004 (TEL.M.A. adıyla)
11Università Telematica “Universitas Mercatorum”Roma2006

Kuruluş yılı, üniversiteyi kuran bakanlık kararnamesinin (D.M.) yılıdır. Şehir sütununda üniversitenin resmî sitesinde yazan merkez adresi var. Sınav merkezleri başka şehirlerde olabilir.

11 kurumun 2026/27 programları

Universitaly, MUR’un resmî program portalı. Burada her programın eğitim şekli iki gruptan birine giriyor:

  • Tamamen uzaktan (“integralmente a distanza”)
  • Ağırlıklı uzaktan (“prevalentemente a distanza”): Programda yüz yüze yapılan kısımlar da olabilir.

Universitaly’nin 2026/27 listesinde tamamen uzaktan 74 program var. Bunların 63’ü bu 11 telematik üniversitede, kalan 11’i devlet üniversitelerinde. 11 telematik üniversitenin Universitaly’deki toplam lisans, yüksek lisans ve bütünleşik lisans program sayısı ise 166.

ÜniversiteÖne çıkan alanlarTamamen uzaktan / toplam programİngilizce program
Niccolò CusanoMühendislik (inşaat, endüstri, bilgisayar, elektronik, makine), psikoloji, hukuk, ekonomi, siyaset, spor9 / 27Yok
e-CampusMühendislik, psikoloji, hukuk, ekonomi, diller, beslenme, biyoloji, moda tasarımı8 / 26Tamamen İngilizce program yok. 4 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
Guglielmo MarconiMühendislik, hukuk, ekonomi, diller, edebiyat, psikoloji, eğitim15 / 20Tamamen İngilizce program yok. 3 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
Universitas Mercatorumİşletme, mühendislik, psikoloji, hukuk, siber güvenlik, istatistik ve büyük veri, gastronomi, tasarım8 / 20Tamamen İngilizce program yok. 1 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
UninettunoMühendislik, psikoloji, işletme, kültürel miras, iletişim3 / 15Tamamen İngilizce program yok. 6 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
San Raffaele RomaBeslenme, biyoloji, spor, moda tasarımı, bilgisayar ve yapay zekâ mühendisliği, biyomedikal mühendisliği4 / 15Tamamen İngilizce program yok. 2 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
PegasoHukuk, ekonomi, inşaat ve güvenlik mühendisliği, eğitim, spor, felsefe, bilişim4 / 14Tamamen İngilizce program yok. 1 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
Giustino FortunatoHukuk, ekonomi, psikoloji, eğitim, spor, bilgisayar mühendisliği, ulaştırma1 / 11Tamamen İngilizce program yok. 1 program “birden fazla dil” olarak işaretli.
UNITELMA SapienzaHukuk, kamu yönetimi, ekonomi, siyaset bilimi, Avrupa çalışmaları, arkeoloji9 / 101 tane: Classical Archaeology (yüksek lisans, LM-2). 1 program “birden fazla dil” olarak işaretli (Economia, management e innovazione, LM-77).
IULEğitim bilimleri, iletişim, ekonomi, spor, psikoloji2 / 6Yok
Leonardo da VinciEğitim bilimleri, ekonomi0 / 2Yok

11 telematik üniversitede tamamen İngilizce tek program UNITELMA Sapienza’nın Classical Archaeology yüksek lisansı. Program sayfasına göre bu programa kabul için B2 düzeyinde İngilizce sertifikası isteniyor. Universitaly’de “birden fazla dil” (mu) olarak işaretli programlarda İngilizce bir kanal olup olmadığını program bazında teyit ediyoruz. Diğer programlar İtalyanca, yani iyi düzeyde İtalyanca gerekiyor.

Harç: Ücretler üniversiteye ve programa göre değişir. Güncel tutarı başvurudan önce üniversitenin resmî ücret sayfasından sizinle birlikte kontrol ediyoruz.

Sınavlar yüz yüze yapılıyor

Dersleri online alsanız bile sınavlar online değil. MUR, 6 Aralık 2024 tarihli ve 1835 sayılı Bakanlık Kararnamesi’nin 5. maddesine dayanıyor. Buna göre dönem sınavları ve bitirme sınavı bütün program türlerinde yüz yüze yapılıyor. İstisnalar sınırlı:

  • Belgelenmiş ağır hastalığı veya engeli olan öğrenciler
  • Tutuklu öğrenciler
  • Bakanlık onayıyla ilan edilen geçici olağanüstü durumlar

Sınavlar üniversitenin merkezinde ya da üniversite yönetmeliğinde belirlenen sınav merkezlerinde yapılıyor. Örneğin Giustino Fortunato’nun sitesinde Benevento’nun yanı sıra Roma, Palermo, Milano ve Padova da sınav merkezi olarak görünüyor.

Yurt dışında sınav merkezi var mı? Uninettuno’nun resmî sitesindeki sınav merkezi listesinde İtalya dışındaki merkezler de var. Bu listede Türkiye’den iki merkez geçiyor:

  • Ankara: İtalya Büyükelçiliği
  • İstanbul: Listede “Anadolu University” olarak yazılı

Bu merkezlerin 2026/27’de hangi programlar için açık olduğunu teyit ediyoruz. Diğer 10 kurum için yurt dışında resmî bir sınav merkezi bilgisi doğrulayamadık. O kurumlarda planınızı “sınavlar İtalya’da” diye yapmanız daha güvenli olur.

Telematik programla öğrenci vizesi alınır mı?

2026/27 ve 2027/28 için geçerli genelgeyi MUR ile Dışişleri Bakanlığı (MAECI) birlikte yayımladı. Bu genelgede telematik ya da ağırlıklı uzaktan programlar için özel bir hüküm yok.

Genelgeye göre vize kararı yalnızca konsolosluğa ait. Konsolosluk, İtalya’ya gelme amacının bir yükseköğretim programına “fiilen devam etmek” olup olmadığına bakıyor. Telematik bir programda derslere katılmak için İtalya’da bulunmanız gerekmiyor. Bu yüzden bu programlarla uzun süreli öğrenci vizesi alınıp alınamayacağını teyit ediyoruz.

DSU bursu: Lazio ve Toscana’da telematik öğrenci “in sede” sayılıyor

DSU, İtalya’nın gelire dayalı bölgesel öğrenci bursu. Burs tutarı öğrencinin statüsüne göre belirleniyor:

  • Fuori sede: Şehir dışından gelip okulun bulunduğu şehirde kalan öğrenci (en yüksek tutar)
  • Pendolare: Başka bir şehirden gidip gelen öğrenci
  • In sede: Okulun bulunduğu şehirde oturan öğrenci (en düşük tutar)

İncelediğimiz üç bölgesel ilanın durumu şöyle:

  • DiSCo Lazio 2026/27 (Allegato A, Lazio’daki telematik üniversiteleri kapsıyor):
  • Madde 2 h ve Madde 10.3’e göre telematik üniversite öğrencileri ve dersinin %50’den fazlası uzaktan yapılan programlardaki öğrenciler otomatik olarak “in sede” sayılıyor.
  • Ailesinin en az yarısı yurt dışında yaşayan uluslararası öğrenci normalde kira sözleşmesi olmadan “fuori sede” sayılıyor. Ancak bu kural telematik ve ağırlıklı uzaktan programlara uygulanmıyor.
  • “In sede” bursu 2.290,16 €. ISEE değeri 14.169,94 € veya altındaysa 2.633,68 €. ISEE 18.893,25 € veya üzerindeyse tutar kademeli olarak azalıyor, en düşük 1.145,08 €.
  • Buna günde iki öğün yemek hakkı ekleniyor (yıllık değeri 600 €). Telematik öğrencinin yemek hakkı nakde çevrilmiyor.
  • Aynı öğrenci “fuori sede” olsaydı 6.571,11 € veya 7.556,78 € alacaktı.
  • ADISURC Campania 2026/27: Pegaso ve Giustino Fortunato, ilanın Madde 2.1’deki üniversite listesinde yok. Bu iki üniversitenin öğrencileri ADISURC bursuna başvuramıyor. Madde 7.1’deki “in sede” kuralı yalnızca listedeki üniversitelerin açtığı telematik kurslar için geçerli: taban tutar 2.890,16 € artı günde bir öğün yemek hakkı.
  • DSU Toscana 2026/27: IUL, ilanın 1.3 maddesinde Firenze kurumları arasında yer alıyor. Madde 2.2.12’ye göre telematik üniversite öğrencileri her zaman “in sede” sayılıyor.

Bursa etkisi: Lazio ve Toscana’da telematik öğrenci DSU’ya başvurabiliyor ama en düşük tutar olan “in sede” bursunu alıyor. Campania’da Pegaso ve Giustino Fortunato öğrencileri ADISURC ilanının kapsamında değil. Yurt hakkı yok, yemek hakkı da genellikle nakde çevrilmiyor. Birinci yıl bursunun bir bölümü genellikle belirli sayıda AKTS kazanma şartına bağlı. Bu şart sağlanmazsa ödenen tutar geri istenebiliyor.

Türkiye’de denklik: en önemli bölüm

Telematik üniversite diplomaları İtalya’da MUR tarafından tanınıyor ve yasal geçerliliği var. Ancak bu, diplomaya Türkiye’de otomatik denklik verileceği anlamına gelmiyor. YÖK’ün kuralları uzaktan eğitimle alınan diplomalar için örgün eğitimden farklı ve daha sıkı.

YÖK’ün yönetmeliğine ve 27.07.2026 tarihli duyurusuna göre durum şöyle:

1. Yalnızca örgün ve “uzaktan öğretim” diplomaları değerlendiriliyor. YÖK’ün 27.07.2026 tarihli duyurusundaki 12. soruda şöyle deniyor: “Kurulumuz tarafından, yalnızca örgün eğitim yoluyla alınan diplomalar ile Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde belirtilen kriterleri karşılayan uzaktan eğitim yoluyla alınmış diplomalar için denklik değerlendirmesi yapılmaktadır. Diğer eğitim türleriyle alınan diplomaların denklik başvuruları reddedilmektedir.”

2. Açık öğretim ve dışarıdan eğitim reddediliyor. Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasının (b) bendine göre devam zorunluluğu olmayan eğitimle alınan diplomaların denklik başvurusu reddediliyor. Ancak Usul ve Esaslar’ın 15(1)(b) maddesine göre bu programlarda derslerin en az %70’i örgün eğitimle alınmışsa dosya incelemeye alınıyor. Yönetmelikteki tanımlar şöyle:

  • Uzaktan öğretim: Dersleri öğretim elemanı bizzat ve eşzamanlı olarak verir. Öğrenci ile öğretim elemanı karşılıklı etkileşim içindedir.
  • Açık öğretim: Eğitim böyle bir karşılıklı etkileşime dayanmaz.

Bir telematik programın YÖK’ün gözünde hangi gruba girdiği önemli. Derslerin canlı mı yoksa kayıtlı içerikle mi yapıldığı bu ayrımda belirleyici olabilir. Bunu program belgeleri üzerinden başvurudan önce kontrol ediyoruz.

3. Bazı alanlarda uzaktan diploma denklik alamıyor. Yönetmeliğin 10. maddesinin 3. fıkrası açık: “Başarı sıralaması şartı bulunan tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, öğretmenlik, mühendislik, mimarlık ile Kurulun belirlediği klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretim yoluyla alınan diplomalara denklik işlemi yapılmaz.” 11 telematik üniversitenin hukuk (Giurisprudenza) ve mühendislik programları dahil, bu alanlarda uzaktan diplomaya denklik verilmez.

4. Bütün uzaktan diplomalarda ek şartlar var. Yönetmeliğin 10. maddesinin 1. fıkrası, örgün eğitim için geçerli inceleme esaslarına ek olarak her uzaktan öğretim diplomasında şu şartları arıyor. Sıralamada üst sıralardaki üniversiteler de buna dahil:

  • Program dili Türkçe olmamalı.
  • Programın kazanımları aynı alandaki örgün programla uyumlu olmalı.
  • Mezuniyet için gereken kredi, o ülkedeki eşdeğer örgün programın kredisine eşit ya da daha fazla olmalı.
  • Öğrenim görülen dilde, YÖK’ün kabul ettiği bir sınavdan Kurulun belirlediği puan alınmış olmalı. Örneğin İtalyanca bir program için İtalyanca dil belgesi gerekir.

Kazanımlarla ilgili bir şüphe oluşursa aday Seviye ve Yeterlik Belirleme Sistemi’ne (SYBS) yönlendiriliyor (10/2). 10. maddenin 3. fıkrasına göre öğrenime başlanılan yıl YÖK’ün kabul ettiği dünya sıralamalarının en az üçünde ilk 400’de olan üniversitelerin uzaktan diplomalarına “SYBS uygulanmaksızın denklik işlemi yapılır”. Bu, yukarıdaki şartların kalktığı ya da otomatik denklik verildiği anlamına gelmiyor.

5. Ülkede bulunma süresi kontrol ediliyor. Yönetmeliğin 7(6)(d) maddesi ve Çalışma Usul ve Esasları’nın 15(1)(d) maddesi pasaportu ve giriş-çıkış dökümünü inceliyor. Her dönem için öğrenim görülen ülkede bulunma süresinde eksiklik varsa başvuru reddediliyor. Yönetmelik bu sürenin her dönem için %70’ten az olamayacağını söylüyor. Metinde uzaktan programlar için açık bir istisna yok. Türkiye’den online okuyan bir mezunun dosyasında bu kuralın nasıl uygulandığını teyit ediyoruz.

6. Denklik önceden garanti edilemiyor. YÖK aynı duyuruda başvuruların tek tek değerlendirildiğini söylüyor. Bu yüzden bir diplomaya denklik verilip verilmeyeceği konusunda önceden görüş belirtilemiyor. Üniversitenin YÖK tarafından tanınıp tanınmadığını ise e-Devlet’teki “Okul Tanıma Belgesi Sorgulama” hizmetinden öğrenebilirsiniz. Okul tanıma belgesi denklik anlamına gelmiyor.

Özet: Hukuk, mühendislik, öğretmenlik, mimarlık ve klinik uygulaması olan sağlık programları gibi başarı sıralaması şartı olan alanlarda uzaktan diplomaya denklik verilmiyor. Diğer alanlarda da dosya sıkı şartlara göre ayrı ayrı inceleniyor. Denklik konusunda YÖK’ün güncel uygulamasını başvuru öncesinde teyit ediyoruz.

Telematik üniversite kimler için uygun?

Uygun olabilir:

  • Çalışan ve İtalya’ya taşınmayı düşünmeyen, ama sınavlar için İtalya’ya gidip gelebilecek kişiler
  • İyi düzeyde İtalyanca bilenler
  • Diplomayı İtalya’da ya da AB’de kullanmayı planlayanlar, ya da özel sektörde kendini geliştirmek isteyenler
  • Türkiye’de denkliğe ihtiyacı olmayanlar ya da denklik risklerini bilerek kabul edenler

Uygun değil:

  • Türkiye’de hukuk, mühendislik, öğretmenlik, mimarlık veya klinik uygulaması olan sağlık programlarında Türkiye’de denklik isteyenler: Bu alanlarda uzaktan diplomaya denklik verilmez (Yönetmelik Madde 10/3).
  • İtalya’da öğrenci vizesiyle yaşamak ve DSU bursunun yüksek “fuori sede” tutarını almak isteyenler
  • İngilizce program arayanlar: 11 telematik üniversitede tamamen İngilizce yalnızca bir program var.

Telematik üniversite mi, devlet üniversitesi mi?

KonuTelematik üniversiteKampüste eğitim veren devlet üniversitesi
DerslerOnlineKampüste
SınavlarYüz yüze, sınav merkezindeYüz yüze, kampüste
Öğretim diliNeredeyse tamamı İtalyanca (1 İngilizce yüksek lisans)Birçoğunda İngilizce programlar da var
Öğrenci vizesiTelematik programlar için teyit ediyoruzStandart yol
DSU bursuHer zaman “in sede” (en düşük tutar)Yabancı öğrenci birçok bölgede “fuori sede” sayılabiliyor
Türkiye’de denklikMadde 10 şartları var. Bazı alanlarda denklik yapılmıyor.Örgün eğitim kuralları (her dönem %70 bulunma süresi dahil)
HarçÜniversiteye göre değişirGelire (ISEE) göre belirlenir

Sık sorulan sorular

İtalyan telematik üniversitelerinin diploması geçerli mi? Evet, İtalya’da geçerli. 11 kurumun hepsi MUR tarafından tanınıyor ve yasal geçerliliği olan diploma veriyor. Türkiye’de ise denklik ayrı bir süreç. Bu süreçte YÖK Yönetmeliğinin 10. maddesi uygulanıyor.

Sınavlara Türkiye’den girebilir miyim? Sınavlar yüz yüze yapılıyor. Uninettuno’nun listesinde Ankara ve İstanbul’da sınav merkezi görünüyor. Bu merkezlerin 2026/27’de açık olup olmadığını teyit ediyoruz. Diğer kurumlarda sınavlar için İtalya’ya gitmeyi planlayın.

Telematik hukuk veya mühendislik diploması Türkiye’de denk sayılır mı? Yönetmeliğin 10. maddesinin 3. fıkrasına göre hukuk, mühendislik, öğretmenlik, mimarlık, tıp, diş hekimliği, eczacılık ve klinik uygulaması olan sağlık programlarında uzaktan öğretimle alınan diplomaya denklik verilmiyor. Bu hüküm başarı sıralaması şartı olan programlar için geçerli.

DSU bursu alabilir miyim? Gelir şartlarını sağlarsanız başvurabilirsiniz. Lazio (DiSCo) ve Toscana (DSU Toscana) ilanlarında telematik üniversite öğrencisi başvurabiliyor ama “in sede” sayılıyor. Campania’daki ADISURC ilanı ise Pegaso ve Giustino Fortunato’yu kapsamıyor. Örneğin Lazio’da bu tutar 2.290,16 € (ISEE 14.169,94 € veya altındaysa 2.633,68 €) artı yemek hakkı.

İnfoyed Yurt Dışı Eğitim ile doğru programı seçin

Telematik üniversite kararını diploma Türkiye’de işinize yarayacak mı sorusuyla birlikte vermek gerekiyor. İnfoyed Yurt Dışı Eğitim olarak sizin için şunları yapıyoruz:

  • Programın eğitim şeklini (tamamen ya da ağırlıklı uzaktan) ve sınav merkezlerini kontrol ediyoruz.
  • Üniversitenin YÖK tarafından tanınıp tanınmadığını ve sizin alanınızda denklik risklerini birlikte inceliyoruz.
  • Gerekirse kampüste eğitim veren İtalyan devlet üniversitelerini alternatif olarak sunuyoruz.
  • Başvuru belgelerinizi hazırlıyoruz. Yeminli tercümeleriniz İnfoyed’in yeminli tercüme bürosunda hızlıca hazırlanıyor.

Başvurunuzu birlikte hazırlıyoruz. İşi uzmanına bırakın, siz arkanıza yaslanın. Bu yolculukta yalnız değilsiniz. 2027 dönemi için kayıt takvimleri açılmadan bizimle görüşmeniz, doğru programı seçmeniz için size zaman kazandırır.

Ofis: Meşrutiyet Caddesi 15/28, Kızılay, Çankaya / Ankara · Telefon: 0312 419 20 99 · WhatsApp: 0554 494 90 49